Waarom uitzoomen soms de snelste manier is om vooruit te komen met mensen in verandering

"We moeten vooral dóór."

Het is misschien wel de meest gehoorde zin binnen organisaties die midden in verandering zitten. De agenda loopt vol. Teams doen hun uiterste best. Leidinggevenden lossen problemen op zodra ze zich aandienen. Ondertussen stapelen de overleggen zich op, worden besluiten vooruitgeschoven en lijkt hetzelfde gesprek steeds opnieuw gevoerd te worden.

Het voelt alsof er veel gebeurt.

Maar beweegt de organisatie ook echt? Is er verandering te zien?

Juist wanneer de druk hoog is, wordt de reflex om harder te werken groter. Terwijl een organisatie soms iets heel anders nodig heeft: ruimte om waar te nemen.

Verkennen en kijken voordat je oplost

In mijn werk als organisatiecoach zie ik regelmatig dat gedrag als het probleem wordt gezien.

"Ze nemen geen eigenaarschap."

"Er is weerstand."

"De samenwerking loopt stroef."

Dat zijn begrijpelijke observaties. Maar gedrag staat nooit op zichzelf. Het is meestal een logisch antwoord op de omgeving waarin mensen werken.

Wanneer je alleen aan gedrag sleutelt, bestaat de kans dat je symptomen bestrijdt.

De echte beweging ontstaat pas wanneer je nieuwsgierig wordt naar de vraag:

Uitzoomen in tijden van verandering met en door mensen

Wat probeert dit gedrag ons eigenlijk te vertellen?

Begin niet met oplossingen, maar met goede vragen

In plaats van direct een verbeterplan te maken, nodig ik leidinggevenden uit om eerst een stap terug te zetten.

Bijvoorbeeld met vragen als:

• Welk gedrag vinden we inmiddels zo normaal, dat niemand zich nog afvraagt waar het vandaan komt?

• Waar krijgen mensen zichtbaar energie van?

• Welke situaties vragen steeds opnieuw om brandjes blussen?

• Welke onderwerpen blijven terugkomen in MT-overleggen?

• Waar worden besluiten telkens uitgesteld?

• Waar lijken mensen vooral bezig met de vorm, terwijl de bedoeling uit beeld raakt?

• Op welke momenten zie je samenwerking vanzelf ontstaan?

• Wanneer kost samenwerken juist opvallend veel energie?

• Welk gedrag vinden we inmiddels zo normaal, dat niemand zich nog afvraagt waar het vandaan komt?

Vaak vertellen juist deze observaties meer dan stapels rapportages of tevredenheidsonderzoeken.

Kijk naar het geheel

Voor Commick Sense zijn organisaties levende systemen.

Wanneer de bedoeling niet helder is, wordt samenwerken ingewikkelder.

Wanneer verantwoordelijkheden onduidelijk zijn, ontstaan vanzelf extra overleggen.

Wanneer mensen onvoldoende ruimte ervaren om afwegingen te maken, nemen controle en regels vaak ongemerkt toe.

Daarom kijk ik tijdens een organisatieanalyse nooit alleen naar processen of structuren, maar juist naar de samenhang tussen bedoeling, inrichting en dagelijks handelen.

Pas wanneer die patronen zichtbaar worden, ontstaat ruimte om andere keuzes te maken.

Vertragen om te versnellen

Vertragen betekent niet stilzitten.

Het betekent bewust kiezen om eerst beter te begrijpen voordat je ingrijpt.

Dat vraagt soms moed. Zeker voor leidinggevenden die gewend zijn om snel oplossingen te organiseren.

Maar juist dat moment van reflectie levert vaak de grootste versnelling op.

Want wanneer je ziet wat er werkelijk speelt, hoef je veel minder hard te duwen om beweging te creëren.

Niet omdat mensen ineens veranderen. Maar omdat de context verandert waarin mensen werken.

En precies daar begint duurzame verandering.

Volgende blog in deze reeks

Waarom gedrag bijna nooit het echte probleem is, maar een signaal van iets dat onder de oppervlakte speelt.

Tekening is gemaakt door Tine Willemyns voor het verdiepend leiderschapstraject van Commick Sense.